Tôi Từng Là Một Người “Võ Mồm” Và Tài Lanh

Có một thời, tôi cũng từng như bao thanh niên khác – thích tranh luận, thích thể hiện, thích “chém gió” chuyện thiên hạ. Chưa làm nên sự nghiệp, nhưng đã dám bàn chuyện hưng vong. Chưa hiểu chính mình, nhưng đã vội phán người khác.

Tôi từng rất ghét những người suốt ngày “võ mồm” bàn luận về Quan Vũ, Lưu Bị, Tào Tháo – mà thực ra, tôi ghét họ cũng chính vì… tôi từng là như thế.

Có người nói Quan Vũ kiêu ngạo, nên mới để mất Kinh Châu. Nhưng chính họ – chưa có chút thành tựu nào – lại dám mở miệng phán xét một vị danh tướng ngàn năm lưu danh. Mà câu chữ họ viết ra, lại vô tình bộc lộ rõ chính cái sự kiêu ngạo non nớt của họ.

Nhiều người trẻ chưa có gì trong tay, nhưng lại rất thích bình luận chuyện lịch sử. Tống Giang giả nhân giả nghĩa, Lưu Bị giảo hoạt, Tào Tháo gian hùng… Nhưng rốt cuộc là họ đang học hỏi từ người xưa, hay chỉ đang “suy bụng ta ra bụng người” để phán xét?

Tôi cũng từng như vậy. Thích đọc lịch sử để rồi chê bai, bình phẩm. Nghĩ rằng mình đã hiểu đời, hiểu người. Nhưng sự thật là – khi ấy tôi chưa hề hiểu mình.

Mãi sau này, khi trải qua vài phen gian nan, có lúc lao đao đến mức tưởng không gượng dậy được, tôi mới bắt đầu tỉnh người ra.

Tôi không còn vội vàng đánh giá người khác nữa. Không còn tự cho mình quyền phán xét người xưa – những con người đã để lại cả một thời đại để hậu thế suy ngẫm.

Tôi bắt đầu nhìn lịch sử như một tấm gương. Không phải để thấy người khác đúng – sai, hay – dở, mà để thấy bản thân mình đang đứng ở đâu.

Tôi học từ Quan Vũ tinh thần cương trực, học từ Lưu Bị lòng nhẫn nại, học từ Tào Tháo trí tuệ linh hoạt. Mỗi người đều có phần hay riêng, và nếu ta đủ khiêm nhường, thì ai cũng có thể là người thầy của ta.

Ngẫm lại, nếu không từng “võ mồm” năm xưa, có lẽ tôi chẳng bao giờ tỉnh ra được. Cũng như không ai bỗng dưng mà trưởng thành cả – chỉ khi gục ngã, ta mới biết cách đứng lên.

Nên nếu bạn trẻ nào đó đang tranh luận sôi nổi trên mạng, đang gõ từng dòng chữ đầy lý lẽ để “chỉnh” người khác – tôi không giận nữa. Bởi biết đâu, họ cũng đang trên hành trình… giống như tôi đã từng.