-
Bất hiếu – Rốt cuộc là việc lớn như thế nào? (Phần 1)
Cách đây không lâu, tôi đã được nghe ba câu chuyện đau lòng, khiến trái tim của bất kỳ bậc làm cha làm mẹ nào cũng phải nhói buốt.
Gia đình thứ nhất có một cậu con trai đang học cấp ba. Thành tích học tập không mấy nổi bật, lại thường xuyên dán mắt vào điện thoại mỗi khi về quê ăn Tết. Trong lúc tức giận vì bị mẹ nhắc nhở, cậu đã tát mẹ một cái rồi bỏ đi. Từ đó, cậu tuyệt nhiên không về nhà, không nghe điện thoại, cũng chẳng muốn gặp lại mẹ.
Gia đình thứ hai có một cô con gái là niềm tự hào từ thuở nhỏ, được cha mẹ cưng chiều hết mực. Sau khi tốt nghiệp đại học, cô đi làm xa nhà. Dịp Tết năm ấy, cô trở về, thì hay tin mẹ vừa mắc viêm phổi nặng, sức khỏe suy yếu rõ rệt. Trong một lần bị cha mẹ nhẹ nhàng nhắc nhở chuyện phụ giúp việc nhà, cô đã giận dỗi bỏ về thành phố, để lại hai người già cô đơn đón Tết.
Gia đình thứ ba là một câu chuyện khác. Sau khi cha mẹ ly hôn, người mẹ một mình vất vả nuôi con gái ăn học, thậm chí còn gửi con sang nước ngoài với mong muốn con có tương lai tươi sáng. Cô gái sau đó đỗ vào một trường đại học danh tiếng. Năm ngoái, cô quyết định kết hôn với bạn trai cùng trường, bất chấp sự phản đối của mẹ – người vẫn mong con gái học xong cao học rồi hãy lập gia đình. Cô phớt lờ mẹ, tự ý đăng ký kết hôn, và kể từ đó gần như cắt đứt liên lạc, xem mẹ như người xa lạ.
Ba câu chuyện, ba nỗi đau của những bậc sinh thành – đau hơn cả thể xác, bởi đó là vết thương trong lòng. Nhưng nếu đặt vào bối cảnh Trung Quốc cổ đại, thì hành vi của những người con ấy không chỉ là bất hiếu, mà còn là trọng tội.
Bất hiếu – Tội không thể tha thứ trong xã hội cổ đại
Trong suốt chiều dài lịch sử Trung Hoa, lòng hiếu thảo là giá trị cốt lõi trong đạo làm người. Từ thời nhà Hạ, luật hình sự đã quy định rõ: tội bất hiếu là trọng tội, không có tội nào nặng hơn.
Sách Thượng Thư ghi rằng:“Có 300 điều tội lỗi, không tội nào lớn hơn tội bất hiếu.”
Các triều đại Ân, Thương, Chu, Hán, Đường, Nguyên, Minh, Thanh đều nghiêm trị người bất hiếu.
Ví dụ, trong luật nhà Đường, những hành vi sau bị coi là tội bất hiếu:-
Chửi mắng, đánh đập ông bà, cha mẹ
-
Bỏ mặc không nuôi dưỡng cha mẹ khi già yếu
-
Cha mẹ mất mà không báo tang, không làm tang lễ chu toàn
-
Tự ý cưới hỏi, vui chơi trong lúc cha mẹ đang chịu tang
-
Coi thường lời dạy dỗ, khuyên bảo của đấng sinh thành
Tùy mức độ, hình phạt có thể từ tù đày, khắc chữ lên mặt, lao động khổ sai, thậm chí xử chém, xử giảo (treo cổ).
Vụ án chấn động triều đình nhà Thanh
Năm 1866, tại huyện Hán Xuyên (tỉnh Hồ Bắc ngày nay), có một võ sinh tên Trịnh Hán Trinh, cùng vợ là Hoàng Thị, đã nhiều lần ngược đãi mẹ. Sau cùng, cả hai còn đánh đập bà cụ khiến dân làng phẫn nộ, báo quan.
Vụ án nhanh chóng đến tai Tổng đốc Hồ Quảng. Chỉ trong thời gian ngắn, hoàng đế ban thánh chỉ nghiêm trị:
-
Trịnh Hán Trinh và vợ bị thiêu sống
-
Gia tộc bị truy xét, ba người thân bị xử tử
-
Tộc trưởng bị xử trảm
-
Người hàng xóm che giấu tội bị đánh 80 trượng, đày đi biên ải
-
Quan tri phủ và tri huyện bị cách chức vì không giáo hóa tốt dân
-
Cha mẹ của Hoàng Thị cũng bị liên lụy, khắc chữ “nuôi con không dạy” lên mặt, đưa đi bảy tỉnh để răn dạy thiên hạ
Vụ án này được ghi chép, in thành tài liệu và gửi tới khắp các tỉnh trong cả nước, như một bài học về hậu quả của tội bất hiếu.
Từ cổ chí kim – đạo hiếu vẫn mãi là nền tảng đạo đức
Đối với xã hội hiện đại, có người sẽ cho rằng hình phạt xưa là quá tàn khốc. Tuy nhiên, giá trị đạo hiếu vẫn luôn là gốc rễ của văn hóa Á Đông, là nền tảng của mọi luân lý gia đình và xã hội.
“Một người con có thể thành đạt đến đâu, nhưng nếu bất hiếu, thì đó vẫn là một thất bại lớn trong cuộc đời.”
– Một lời nhắc nhở sâu sắc dành cho tất cả chúng ta. -