[Tập 3] Tần Thuỷ Hoàng – Chinh phạt Bách Việt, Hung Nô. Vấn đề đốt sách chôn nho

Sau khi Tần Thuỷ Hoàng thống nhất Trung Hoa, ông đã kiến lập chế độ chính trị trung ương tập quyền; về văn hoá thì thống nhất văn tự, về kinh tế thì thống nhất tiền tệ và đo lường. Do đó có thể nói: Tần Thuỷ Hoàng là người bắt đầu khái niệm về ‘tiêu chuẩn hoá’.

Sự việc này chính là kiến lập một quốc gia ‘đa dân tộc thống nhất’. Tần Thuỷ Hoàng sau khi thống nhất Trung Quốc, chiểu theo đạo lý mà nói thì ông đã thành Hoàng đế rồi, có thể nghỉ ngơi một chút, nhưng Tần Thuỷ Hoàng không nghỉ ngơi. Ông vẫn tiếp tục cho quân chinh phạt, mở rộng lãnh thổ.

Hai hướng chính phạt chủ yếu của Tần Thuỷ Hoàng là Nam Bắc, bởi vì phía đông là bờ biển, phía tây là sa mạc, chỉ còn hai hướng Nam Bắc là vẫn có thể mở rộng được.

Vào năm thứ hai sau khi thống nhất thiên hạ, Tần Thuỷ Hoàng bắt đầu ‘nam chinh Bách Việt’. Vậy Bách Việt là gì?

Bách Việt là những bộ tộc của nước Việt. Nó không hoàn toàn là nước Việt Nam bây giờ. Khi ấy tộc Bách Việt có những nước như: Điền Việt, Âu Việt, Hồ Việt, Đông Việt, Mân Việt, Nam Việt, Chiêm Việt, U Việt, và cuối cùng là Lạc Việt.

Theo nghiên cứu của chúng tôi, thì các bộ tộc khác đã đồng hoá với Trung Quốc trong những năm dài lịch sử. Chỉ còn mỗi Lạc Việt, chính là Việt Nam bây giờ.

Trước thời Tần Thuỷ Hoàng, ở phương Bắc là quốc gia nhà Chu, do Chu Thiên Tử quản lý. Các nước khác như: Hàn, Triệu, Nguỵ, Tần, Yên, Tề, Sở… đều là chư hầu của nhà Chu, dưới quyền Chu Thiên Tử.

Còn ở phương Nam, các bộ tộc như Điền Việt, Âu Việt, Hồ Việt… là chư hầu của nhà nước Văn Lang, dưới quyền vua Hùng Vương. Nhưng đến thời Tần Thuỷ Hoàng, thì bộ tộc Bách Việt cũng đã suy yếu, các nước tấn công lẫn nhau, nội bộ rối ren. Hùng Vương đời cuối từng có những trận chiến với An Dương Vương, cuối cùng Hùng Vương nhường ngôi cho An Dương Vương rồi quy ẩn.

Phân tích ra là như vậy, nhưng đoạn lịch sử này của nước ta rất mơ hồ, không có nhiều tài liệu rõ ràng và chính xác.

Thời ấy, từ vùng Chiết Giang gọi là Âu Việt, vùng Phúc Kiến gọi là Mân Việt, có rất nhiều tộc Việt. Dân tộc Việt rất nhiều, cho nên gọi là Bách Việt. Còn hiện nay, đa số bộ tộc Bách Việt đã đồng hoá với Trung Quốc. Có thể người Việt Nam là hậu duệ của tộc Lạc Việt còn sót lại.

Khi ấy, Tần Thuỷ Hoàng phái đại tướng Đồ Tuy và một tướng nữa là Triệu Đà. Vào năm 219 TCN, Đồ Tuy và Triệu Đà dẫn 50 vạn đại quân xuống phía Nam, tấn công Bách Việt. Quân Tần từ Hàm Dương đánh xuống Chiết Giang, Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây.

Khi đó, ở những địa phương này đa số là rừng rậm nhiệt đới, nhiệt độ không khí rất cao, đặc biệt là Quảng Tây thường có rừng mưa nhiệt đới, mà quân Tần là người phương Bắc, tác chiến không quen ở phương Nam; cho nên trong quân dịch bệnh hoành hành.

Vì sức chiến đấu của quân Tần rất mạnh, ban đầu đạt được một số thắng lợi, nhưng sau này quân sĩ mắc bệnh rất nhiều. Thêm vào đó, các bộ tộc Bách Việt từ núi cao rừng rậm phản công, tác chiến ở Quảng Tây không đảm bảo hậu cần, cho nên lần đầu ‘nam chinh Bách Việt’, quân Tần đã thất bại.

Sau khi chinh phạt thất bại, Tần Thuỷ Hoàng lệnh cho một người là Sử Lộc đào kênh Linh Cừ. Sau khi hoàn thành kênh Linh Cừ, lương thực có thể theo đường thuỷ, vận chuyển từ Trường Giang đến Tương Giang, từ Tương Giang đến Ly Giang mà vận chuyến đến được Quảng Đông, Quảng Tây, giải quyết được vấn đề hậu cần. Sau 5 năm hoàn thành kênh Linh Cừ, Tần Thuỷ Hoàng mới phát động chinh phạt Bách Việt lần hai.

Năm 214 TCN, Tần Thuỷ Hoàng lại dốc đại quân chinh phạt Bách Việt, quân Tần rất nhanh chóng đã chiếm được Quảng Tây, Quảng Đông, Phúc Kiến, Chiết Giang. Sau đó vào năm 210 TCN, Tần Thuỷ Hoàng lại phát động chinh phạt Bách Việt lần thứ ba, lần này là đánh xuống phía nam, đến tận Việt Nam. Thông qua ‘nam chinh Bách Việt’, Tần Thuỷ Hoàng đã đem vùng Chiết Giang, Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây và một phần bắc Việt Nam nhập vào bản đồ Trung Quốc.

Tuy nhiên, người xưa có câu “núi cao xa Hoàng đế”. Sau này, tướng Triệu Đà đã tự lên ngôi vua ở Việt Nam, tách biệt khỏi chính quyền phương Bắc.

Ngoài chinh phạt xuống phía nam, Tần Thuỷ Hoàng còn đánh lên phía bắc, từ đô thành Hàm Dương tấn công lên. Phía bắc đánh ai? Chính là đánh Hung Nô.

Trận chiến này bắt đầu vào năm 215 TCN, bởi vì năm đó có một người là Lư Sinh thay Tần Thuỷ Hoàng đi cầu Tiên, rồi tìm được ở bên ngoài một ‘đồ thư’. Trong bức đồ thư có một dự ngôn là: Vong Tần giả, Hồ dã. Có nghĩa là: Người diệt vong nước Tần, là Hồ.

Tần Thuỷ Hoàng không hiểu ý nghĩa, ông cho rằng là do người Hồ tác loạn, mà người Hồ khi đó chỉ Hung Nô. Thế là Tần Thuỷ Hoàng phái đại tướng Mông Điềm lãnh 30 vạn đại quân tấn công lên phương Bắc, tiêu diệt Hung Nô.

Có lẽ dự ngôn trong đồ thư đã đúng, nhưng Tần Thuỷ Hoàng đã hiểu sai. Dự ngôn là: “Người diệt vong nước Tần, là Hồ”. Ở đây không phải là chỉ bộ tộc người Hồ của Hung Nô, mà là chỉ Tần Nhị Thế Hồ Hợi. Nhưng khi đó Tần Thuỷ Hoàng nghĩ là người Hung Nô sẽ tiêu diệt nước Tần, nên ông đã cho quân đánh lên phương Bắc.

Sức chiến đấu của quân Tần quả là mạnh. Chúng ta biết rằng người Hung Nô là ‘sống trên lưng ngựa’, cưỡi ngựa bắn cung rất giỏi, nhưng khi quân Tần tấn công, thì trong ‘Sử ký’ miêu tả là: Giống như bầy chim ưng truy đuổi chim sẻ, làm quân Hung Nô tháo chạy tứ tán. Rất nhanh sau đó, quân Tần thu phục được vùng ‘Hà nam’.

‘Hà nam’ ở đây không phải là vùng Hà Nam bây giờ, mà là vùng đất ‘phía nam Hoàng Hà’, hiện nay là địa khu Hà Sáo. Địa khu này có đồng cỏ và nguồn nước vô cùng tươi tốt. Mông Điềm lại tiếp vượt qua Hoàng Hà, tiếp tục truy kích quân Hung Nô đến tận chân núi Âm Sơn.

Tần Thuỷ Hoàng hướng về nam đánh tới Việt Nam, hướng lên bắc đánh tới núi Âm Sơn, lên nữa cũng không được, bởi vì núi này đã chặn hết đường. Khi ấy, Tần Thuỷ Hoàng hầu như đã đem hết những địa khu thích hợp cho người sinh sống tiếp nạp vào bản đồ nước Tần.

Ngoài ‘nam chinh Bách Việt, bắc kích Hung Nô’, Tần Thuỷ Hoàng còn khai thông vùng Tây Nam Di, chính là địa khu Tây Nam Trung Quốc có nhiều núi cao với 3 tỉnh là: Tứ Xuyên, Vân Nam, Quý Châu.

Tần Thuỷ Hoàng phái người làm rất nhiều đường ở Quảng Tây cộng với 3 tỉnh trên. Sau đó, Tần Thuỷ Hoàng đã thúc đẩy giao lưu buôn bán giữa địa khu Tây Nam và Trung Nguyên. Toàn bộ những vùng đất có dấu tích của người (hoặc người có thể ở) đều được Tần Thuỷ Hoàng thu về.

Khi ấy, bản đồ Trung Quốc khuếch trương rất lớn, hơn nữa Tần Thuỷ Hoàng đã kiến lập quốc gia ‘đa dân tộc thống nhất’, bởi vì trong bản đồ có rất nhiều dân tộc khác nhau sinh sống; nhưng thông qua thống nhất văn tự, kinh tế… đã khiến Trung Hoa đặt định được cơ sở thống nhất và khái niệm ‘đại thống nhất’ vô cùng kiên cố.

Sau này, dù Trung Quốc có bị chia cắt nhiều lần, nhưng vẫn có thể thống nhất trở lại. Có lẽ bởi vì Tần Thuỷ Hoàng đã đặt định ra khái niệm “đại thống nhất” này.

…

Một số người phê bình Tần Thuỷ Hoàng đốt sách chôn nho, chúng tôi sẽ phân tích sự kiện này. Một hôm, khi Tần Thuỷ Hoàng đang dùng cơm với các quan ở Hàm Dương, Thuần Vu Việt đã bày tỏ ý kiến, chủ trương khôi phục chế độ ‘phân phong’ thời nhà Chu.

Sau này Lý Tư cho rằng, thực hành chế độ quận huyện đã là hợp lý nhất, không nên quay lại cục diện đại loạn thời Chiến Quốc, nên Lý Tư đã nói với Tần Thuỷ Hoàng rằng: ‘Sở dĩ ông ấy còn nghĩ đến phân phong, bởi vì đọc cổ thư quá nhiều. Ông ấy thích dùng sự việc cổ đại để đo lường tình huống hiện tại’. Lý Tư kiến nghị không cho kẻ sĩ đọc nhiều cổ thư. Vậy phải làm thế nào? Chính là đốt sách. Tần Thuỷ Hoàng đã đồng ý.

Ngoài sách sử nước Tần, thì sách sử nước khác như lịch sử nước Triệu, Hàn, hay sách trong dân gian như: Thi Kinh, Thượng thư… toàn bộ bị đốt hết. Chỉ giữ lại những sách về nông nghiệp, bói toán và y dược.

Rất nhiều người cho rằng, đây là hạo kiếp của văn hoá Trung Quốc, nhưng không phải. Bởi vì sách bị đốt khi đó là sách trong dân gian, còn tất cả các sách vở đều lưu lại một bộ hoặc nhiều bộ ở trong Thư viện Hoàng gia nước Tần.

Nhưng sau này, khi Hạng Vũ tiến nhập Hàm Dương, ông đã cho đốt cung điện. Một ngọn lửa đốt trong 3 tháng đã thiêu rụi toàn bộ Thư viện Hoàng gia của nước Tần.

…

Còn sự kiện ‘chôn Nho’ xảy ra năm 212 TCN, có hai người giả làm đạo sĩ, đọc sách phương thuật lừa người. Và họ đã lừa cả Tần Thuỷ Hoàng. Khi đó, Tần Thuỷ Hoàng để bọn họ luyện Tiên dược, với hy vọng sẽ được trường sinh bất tử. Nhưng 2 người này luyện không được tiên dược, vì vốn dĩ họ không có công phu thật sự.

Bởi vì không luyện được tiên dược, nên bọn họ thương lượng với nhau rằng, Tần Thuỷ Hoàng không là cái gì hết, ông ấy không nên trường sinh bất tử, họ còn nói những lời phỉ báng Tần Thuỷ Hoàng. Tin tức được truyền đến tai nhà vua. Tần Thuỷ Hoàng rất tức giận, phái người đi điều tra. Thế là hai người này vì để tránh tội, nên đã vu cáo cho người khác. Có hơn 400 người bị vu cáo, những người đó bị chôn sống ở Hàm Dương.

Sự việc chôn sống này trong ‘Sử ký’ không gọi là ‘chôn Nho’, mà gọi là ‘chôn thuật sĩ’, bởi vì những người này không phải là Nho sinh mà là bọn phương sĩ. Do đó, trong ‘Nho lâm liệt truyện’ nói là: “Phần thi thư, khanh thuật sĩ”. Tức là: đốt sách Thi, chôn thuật sĩ. Do đó, nói một cách nghiêm khắc, sự kiện ‘chôn Nho’ là không chuẩn xác.

Cảm ơn bạn đã theo dõi video này, hẹn gặp lại bạn trong những tập tiếp theo.

https://www.youtube.com/watch?v=rp787SePnaI