Xuân thu Chiến quốc (80) Cái kết của Bạch Khởi – Danh tướng bất bại của Tần

Triệu Xa bất cẩn xuất binh, rồi bị Bạch Khởi đánh bại ở ải Trường Bình. Bạch khởi cho người hạ sát toàn bộ 40 vạn hàng binh nước Triệu, chỉ tha cho 240 người để họ về nước báo tin, cũng để tạo không khí hoảng sợ cho nước Triệu. Khi đó, ở đô thành Hàm Đan nước Triệu, nhà nhà đều khóc người chết, hộ hộ đều mặc đồ tang, vợ khóc chồng, con khóc cha… tiếng khóc thê lương khắp đường đầy ngõ, vô cùng bi ai.

Bạch Khởi muốn thừa thắng truy kích, chuẩn bị công hạ Hàm Đan, tiêu diệt nước Triệu trong một trận đánh, lúc đó nước Triệu đang lâm vào đại hoạ vong quốc. Bình Nguyên Quân Triệu Thắng nói với một vài môn khách dưới trướng: “Các vị có biện pháp nào cứu nước Triệu không?”, mọi người đều im lặng.

Đúng lúc đó, em trai Tô Tần là Tô Đại đang làm môn khách trong nhà Bình Nguyên Quân, Tô Đại nói: “Ngài cho tôi một ít tiền, tôi có thể giúp ngài giải quyết chuyện này”.

Bình Nguyên Quân đưa Tô Đại khá nhiều tiền. Nhận tiền thì làm việc, Tô Đại đánh xe ngày đêm, cấp tốc đến nước Tần, ông đến bái kiến Ứng Hầu Phạm Thư. Ông hỏi Phạm Thư: “Tôi nghe nói phải chăng Bạch Khởi đã hạ sát con trai của Mã Phục Quân Triệu Xa là Triệu Quát?”.

Phạm Thư đắc ý nói: “Đúng thế”.

Tô Đại hỏi thêm: “Tôi nghe nói phải chăng Vũ An Quân Bạch Khởi chuẩn bị tiêu diệt nước Triệu?”.

Phạm Thư cũng nói: “Đúng thế”.

Tô Đại nói: “Nếu nói Vũ An Quân tiêu diệt nước Triệu, vốn là nước mạnh nhất trong ‘Tam Tấn’, tiếp đến có thể diệt Hàn và Nguỵ, thì việc tiêu diệt hai nước Yên – Sở cũng là điều hợp lý.

Nếu là như vậy, Vũ An Quân Bạch Khởi sẽ trở thành đại công thần lớn nhất trong việc thống nhất thiên hạ, Tần vương sẽ lập ông ấy thành Tam công. Khi đó địa vị ông ta sẽ cao hơn Thừa tướng ngài đây”.

Phạm Thư hỏi: “Vậy tôi phải làm cách nào?”.

Tô Đại nói: “Việc này rất đơn giản, ông nên nói với Tần vương rằng, trong trận chiến Trường Bình, nước Tần đã chiến đấu hai năm rồi, binh sĩ thương vong rất nhiều, nên cho họ nghỉ ngơi một chút”.

Thế là Phạm Thư nói với Tần vương rằng: “Binh sĩ nước Tần đã rất cực khổ rồi, nên cho họ nghỉ ngơi”.

Tần vương vốn rất tin tưởng Phạm Thư, và lời Phạm Thư nói cũng có lý. Trong trận chiến này nước Tần đã dốc cạn binh lực, nếu không để cho binh lính nghỉ ngơi, thì có thể sẽ gặp phiền phức khi đối chọi với các chư hầu khác. Thế là Tần vương bèn hạ lệnh cho quân Tần rút về nước.

Nhưng Bạch Khởi có cách nghĩ riêng của ông, ông cho rằng, lúc này nếu tấn công nước Triệu có ba điều lợi. Thứ nhất, Hàm Đan không có chuẩn bị tốt cho việc ứng chiến và phòng ngự. Thứ hai, quân đội chủ lực của nước Triệu toàn bộ đã bị tiêu diệt, quân Triệu không những đã mất đi sĩ khí mà nguồn binh lính cũng không đủ nữa.

Thứ ba, nếu tấn công Hàm Đan, chỉ cần đánh nhanh thắng nhanh, quân đội chư hầu khi ấy muốn cứu cũng không kịp, nước Triệu sẽ diệt vong ngay lập tức. Nhưng vì Tần vương ra lệnh rút quân, cho nên Vũ An Quân Bạch Khởi cũng đành phải thoái binh.

Bạch Khởi sau khi về nước, ông vô cùng bất mãn với Phạm Thư, bởi vì vốn dĩ sắp diệt được nước Triệu, thế mà đại công lao này lại bị Ứng Hầu phá rối. Ông về nước thì công khai tuyên bố rằng: “Sau trận chiến Trường Bình, đô thành Hàm Đan trong một đêm mà vô cùng sợ hãi. Nếu khi đó nước Tần tấn công nước Triệu, không quá một tháng, Bạch Khởi có thể đảm bảo công hạ được đô thành Hàm Đan. Thật tiếc thay, con người Ứng Hầu này không biết thời thế, đã làm mất đi cơ hội tốt này”.

Những lời này sau đó truyền đến tai của Tần vương, Tần vương nghe xong cũng rất hối tiếc. Thế là sang năm tiếp theo, tầm tháng 9 năm 259 TCN, nước Tần lại một lần nữa tấn công nước Triệu, đại tướng phái đi lần này là Vương Lăng – bởi vì đại tướng Bạch Khởi khi đó đã ngã bệnh. Lúc này, Vương Lăng tấn công nước Triệu rất không thuận lợi, Liêm Pha đã thiết lập một hệ thống phòng thủ, ông lần lượt đánh bại quân đội của Vương Lăng.

Tần vương thấy Vương Lăng đánh mãi vẫn thua, ông muốn Bạch Khởi lãnh binh. Khi ấy Bạch Khởi vẫn đang cáo bệnh ở nhà, không lên triều. Tần vương tự thân đến nhà, nói với Bạch Khởi rằng: “Ngươi hãy ra trận đi”.

Bạch Khởi nói: “Thần không đi, bây giờ đã cách trận chiến Trường Bình hai năm rồi, nước Triệu đã làm xong việc phòng thủ cho Hàm Đan, họ đã làm rất đầy đủ chu đáo.

Năm đó thần lui binh, chúng ta đã giảng hoà với nước Triệu, nước Triệu cắt một vài thành trì cho chúng ta, hiện tại hiệp ước giảng hoà với nước Triệu còn chưa ráo mực, chúng ta lại đi đánh họ, tương đương với việc chúng ta không có tín nghĩa. Ngoài ra, thời gian của lần phòng ngự này của nước Triệu khá dài, nó sẽ cho các nước chư hầu có cơ hội để tiếp viện bọn họ. Như vậy nước Triệu phía bắc đánh với chúng ta, nước Sở và nước Nguỵ lại đánh với chúng ta ở phía nam, nước Tần chúng ta không thắng được trận chiến này, cho nên thần kiến nghị là không cần đánh nữa”.

Bạch Khởi không những không đi, ông còn nói trận này đánh không thắng. Khi đó Tần vương cũng giận nhưng không làm gì được Bạch Khởi.

Tần Vương bèn bảo Vương Lăng rút quân, rồi phái Vương Hột đi, Vương Hột cũng đánh không thắng,cũng bởi vì Liêm Pha phòng thủ quá chặt chẽ.

Sau đó, Bạch Khởi nghe tin thì nói: “Ta đã bảo là đánh không thắng mà”. Câu nói này của ông cũng có hàm ý là ‘cười trên nỗi đau của người khác’. Không may thay, những lời này lọt vào tai Tần vương.

Bạch Khởi nói những lời này có chút mỉa mai, cũng có chút ấm ức muốn trách Tần vương vì ngày xưa đã hạ lệnh lui binh.

Tần vương lại đến nhà Bạch Khởi rồi nói: “Ngươi thông minh vậy, có thực lực vậy, thế thì ngươi ra trận đi”.

Bạch Khởi nói: “Thần mắc bệnh, cũng sắp chết rồi”.

Rốt cuộc Bạch Khởi có bệnh không, có thể là ông ta bị bệnh thật, nhưng ở đây Bạch Khởi cũng có giận Tần vương…

Tần vương thấy mình là quân vương, thế mà lại bất lực, không đối phó nổi cái tên Bạch Khởi này, hắn không chịu nghe lời. Thế là Tần vương thu lại tước vị Vũ An Quân của Bạch Khởi. Sau khi thu hồi ấn tướng, ông nói với Bạch Khởi: “Ta cho ngươi sung quân đến Âm Mật”.

Âm Mật chính là một nơi rất hoang vu lạnh lẽo.

Bạch Khởi trả lời: “Thần đã có bệnh, thần đi không được”. Tần vương nói: “Ngươi phải lập tức đi ngay, hôm nay phải đi”.

Bạch Khởi không còn cách nào khác buộc phải ngồi dậy, sau đó mang theo hành lý rồi đi đến Âm Mật. Cách đô thành Hàm Dương 10 dặm có một nơi gọi là Đỗ Bưu. Bạch Khởi để hành lý ở Đỗ Bưu rồi nghỉ ngơi một lát.

Đúng lúc đó, Phạm Thư gièm pha với Tần vương rằng: “Bản sự của Bạch Khởi rất lớn, lần này để ông ấy đi đày, trong tâm ông ta sẽ rất oán giận. Nếu chư hầu nhân lúc ông ta tức tối như vậy, họ chiêu mộ ông ta về nước họ, để ông ấy lãnh binh đánh Tần, thì đây sẽ là uy hiếp lớn nhất đối với nước Tần ta”.

Tần vương nghe xong, lập tức phái người đưa bảo kiếm cho Bạch Khởi. Ý muốn Bạch Khởi tự sát.

Bạch Khởi khi đó tay rút kiếm, miệng lẩm nhẩm nói một câu: “Thỏ khôn chết, chó bị nấu. Ta vì nước Tần đánh hạ hơn 70 thành trì… Việc ta nên làm thì ta đã làm rồi, cho nên Tần vương muốn ta chết”.

Ông cầm kiếm đầy oán trách, nhưng trước khi lâm chung, ông đột nhiên tỉnh ngộ: “Hỡi ôi, ta đây xác thực đáng chết. Khi đó trong trận chiến Trường Bình, 40 vạn quân Triệu đều là người vô tội, ta trong một đêm mà chôn sống họ. Hôm nay ta chết đã muộn rồi…”. Thế là ở nơi Đỗ Bưu, Vũ An Quân cầm kiếm tự vẫn.

Bạch Khởi dùng binh đánh trận ‘không trận nào là không thắng’. Xem trong “Sử ký – Bạch Khởi, Vương Tiễn liệt truyện” ta có thể thấy Bạch Khởi đánh trận chưa từng thua, ông vì nước Tần đánh hạ hơn 70 thành trì, nhưng ông lại giết người quá hung ác tàn nhẫn. Có những lần là: chém đầu 24 vạn, chém đầu 13 vạn, chém đầu 5 vạn, dìm chết 2 vạn quân ở sông… Cuối cùng trong trận chiến Trường Bình, trong chốc lát đã hạ sát 40 vạn quân Triệu. Chúng ta tính sơ sơ, số binh sĩ bị Bạch Khởi sát hại khi đánh trận đã lên đến hơn 80 vạn người.

Lão Tử từng nói: “Người mà thích sát nhân, không thể đắc chí của thiên hạ”. Đối với Bạch Khởi mà nói, đây đã không còn là vấn đề có đắc được ý chí thiên hạ hay không nữa rồi. Ông dùng mạng mình để trả vẫn chưa hết, còn phải trả thêm ác nghiệp sát nhân nữa.

Trong “Đông Chu liệt quốc chí” có ghi lại, vào những năm cuối triều đại nhà Đường, có một lần Trời đánh sét xuống, sét đánh chết một con bò, trên bụng con bò có hai chữ Bạch Khởi. Chuyện này đã được ghi chép vào chính sử. Có lẽ do Bạch Khởi sát nhân quá nhiều, sau khi chết mấy trăm năm còn phải nhận ác báo thành súc sinh, rồi bị sét đánh chết.

Tần Chiêu Tương Vương sau khi giết Bạch Khởi, ông lại điều thêm binh để tấn công đô thành Hàm Đan của nước Triệu. Ông muốn hạ Hàm Đan nhưng không được, cơ hội tốt đã qua. Bình Nguyên Quân Triệu Thắng chuẩn bị cầu cứu nước Sở. Sở là nước lớn thời đó, hơn nữa ở phía nam nước Tần.

Vậy nước Sở có xuất binh cứu Triệu không? Nước Triệu có thoát khỏi họa vong quốc không, chúng tôi sẽ kể tiếp câu chuyện trong tập sau. Cảm ơn bạn đã theo dõi video này, xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại.

https://www.youtube.com/watch?v=W83SFHEah9A