-
Thiên Phong đã đăng bài trong nhóm
một năm trước
Ngược Dòng // Lịch Sử Xuân thu Chiến quốc (66) Đại nạn của Mạnh Thường Quân: Thỏ khôn đào 3 hang
Thời nay, người ta thường gọi những nhà hảo tâm là những mạnh thường quân. Tuy nhiên, Mạnh Thường Quân là một người có thật trong lịch sử. Ông là người nổi tiếng hào phóng, ông đã tài trợ cho rất nhiều nhân sĩ giang hồ.
Môn khách dưới trướng Mạnh Thường Quân được phân thành 3 đẳng cấp. Thượng đẳng gọi là đại xá. Mạnh Thường Quân cho rằng: tài năng của những người này có thể đại diện cho mình, vậy nên gọi là đại xá, “xá” chính là ý chỉ quán trọ.
Trung đẳng gọi là hạnh xá. Mạnh Thường Quân cho rằng: có thể tìm được những người như vậy là điều vô cùng may mắn, vậy nên gọi là hạnh xá.
Còn Hạ đẳng gọi là truyền xá, truyền chính là kêu gọi, triệu tập. Mạnh Thường Quân cho rằng: những người này chỉ cần kêu gọi một tiếng thì họ lập tức đến ngay.
Đãi ngộ của môn khách thuộc ba giai tầng này cũng có sự khác biệt rõ rệt. Môn khách ở hàng hạ đẳng chỉ cần đảm bảo họ có thể ăn no mặc ấm là được, cơm canh cũng rất kham khổ, nhưng vẫn có cơm mà ăn. Môn khách ở hàng trung đẳng thì cơm canh có thịt có cá. Môn khách ở hàng thượng đẳng thì cơm canh có thịt có cá, ra ngoài còn có xe ngựa. Xe ngựa thời đó có thể sánh ngang với xe hơi sang trọng của chúng ta hiện giờ, rất là đắt đỏ. Với những môn khách ở hàng thượng đẳng này, Mạnh Thường Quân không những cho họ ăn ngon mặc đẹp, mà mỗi khi ra ngoài còn chu cấp xe ngựa, rất lấy làm nể trọng vậy.
Một hôm, có một người thân hình cao lớn, nhưng mặc áo rách, đi dép cỏ, bên người chỉ có một thanh bảo kiếm mà lại không có vỏ, người này xin vào yết kiến Mạnh Thường Quân. Mạnh Thường Quân hỏi ông ta tên họ là gì? Người này nói là họ Phùng tên Hoan. Mạnh Thường Quân hỏi ông ta có năng lực gì? Phùng Hoan nói mình không có năng lực gì cả.
Mạnh Thường Quân hỏi: “Thế ông đến đây để làm gì?”. Phùng Hoan nói: “Không có gì. Tôi trộm nghe ngài có lòng yêu mến kẻ sĩ, không chọn sang hèn, cho nên chẳng ngại đem cái thân nghèo này đến nương náu cửa ngài”. Thế là Mạnh Thường Quân cho Phùng Hoan ở hạng truyền xá.
Năm ngày sau, Mạnh Thường Quân hỏi người truyền xá trưởng rằng: người khách mới đến có gì đặc biệt không? Truyền xá trưởng nói người khách mới đến trên thân không có món đồ gì đáng tiền cả, mỗi ngày ông ta ăn xong thì cứ lấy tay gõ vào thanh gươm mà hát. Ông ta hát là: “Gươm ơi! Về đi thôi! Cơm canh không có thịt cá!”.
Mạnh Thường Quân cười nói: “Ông ta muốn làm môn khách trung đẳng đây mà”. Nói xong, liền đổi cho Phùng Hoan vào ở hạng hạnh xá, bữa ăn nào cũng có cá thịt.
Năm ngày sau, Mạnh Thường Quân lại hỏi người hạnh xá trưởng xem ý Phùng Hoan thế nào. Người hạnh xá trưởng bảo rằng, Phùng tiên sinh ăn xong cá thịt rồi, vẫn gõ gươm mà hát như cũ, nhưng câu hát có khác lần trước. Tiên sinh hát rằng: “Gươm ơi, về đi thôi! Ra đường mà không có xe!”.
Mạnh Thường quân lấy làm lạ, ngẫm nghĩ rồi nói rằng: “Phùng Hoan muốn được đãi ngộ vào hạng thượng khách chăng ? Người này chắc là có tài lạ!”. Rồi Mạnh Thường Quân cho Phùng Hoan lên hạng đại xá, nhận được đãi ngộ đặc biệt.
Qua mấy hôm, Mạnh Thường Quân lại hỏi đại xá trưởng xét xem Phùng Hoan có biểu hiện gì nữa không? Người đại xá trưởng nói: Phùng tiên sinh ngày ngày cưỡi xe ra đi, đến đêm mới về, lại hát rằng: “Gươm ơi, về đi thôi! Chẳng có chi gửi về quê nhà”. Nội dung lời hát này không thấy trong “Sử Ký”, nhưng trong “Chiến Quốc Sách” lại có ghi chép.
Mạnh Thường Quân nghe vậy thì chau mày, người này sao mà tham lam đến thế? Mạnh Thường Quân liền cử người mang tiền và gạo đến nhà Phùng Hoan. Rồi Mạnh Thường Quân hỏi người quản xá rằng: Môn khách này giờ còn hát nữa không?
Người quản xá nói: Phùng tiên sinh giờ đã không còn hát hò ca thán gì nữa, nhưng ông ta cũng không làm gì cả.
Cứ thế, một năm đã trôi qua.
Được hơn một năm, quản gia nói với Mạnh Thường Quân rằng tiền thóc trong nhà giờ đã tiêu sạch, phải nghĩ cách kiếm chút tiền về đây. Mạnh Thường Quân tra sổ thấy người dân thiếu nợ ông rất nhiều, thế là bèn hỏi các tân khách rằng: “Ai có thể thay ta đến ấp Tiết đòi nợ được nào?”.
Người đại xá trưởng nói rằng: “Phùng tiên sinh chẳng thấy có sở trường gì, nhưng xem ra thì là một con người trung thực, có thể dùng được. Ngày trước ông ta tự xưng làm thượng khách, nhưng cả năm chẳng thấy làm gì cả. Lần này, ngài cứ để ông ta đến ấp Tiết thu nợ vậy”.
Mạnh Thường Quân gọi Phùng Hoan đến, giao cho đi thu nợ ở ấp Tiết. Trước khi đi, Phùng Hoan hỏi: “Lần này thu nợ về xong, chủ nhân có cần mua thêm gì không?”. Mạnh Thường Quân nói: “Thế hãy mua thứ gì cần thiết trong nhà”. Phùng Hoan hỏi: “Trong nhà còn thiếu thứ gì?”. Mạnh Thường Quân trả lời vu vơ rằng: “Ông thấy trong nhà còn thiếu thứ gì thì cứ mua về”.
Phùng Hoan đến ấp Tiết, đầu tiên ông thu được hơn mười vạn tiền. Tiền thu được rồi, ông đi mua rất nhiều rượu và trâu bò, sau đó mời người dân ấp Tiết đến chung vui. Mọi người nghe thấy có rượu thịt thì đều lũ lượt kéo đến.
Trong bữa tiệc, Phùng Hoan lấy giấy nợ ra dò xét từng người. Có người nói là có thể trả được, sẽ lấy tiền trả luôn. Có người thì nói gia cảnh không được dư dả lắm, xin được gia hạn thêm mấy tháng nữa, Phùng Hoan liền ghi lên giấy nợ rõ ràng rằng khi nào sẽ trả. Có người nói gia cảnh trong nhà thật sự rất khó khăn, không thể trả được…
Phùng Hoan chia giấy nợ thành ba nhóm: Một nhóm là có thể trả ngay được, một nhóm là gia hạn thêm một khoảng thời gian, còn một nhóm nữa chính là hoàn toàn không có khả năng hoàn trả nợ.
Đợi sau khi tiệc tan, Phùng Hoan nói với mọi người rằng: “Mạnh Thường Quân là người vô cùng hào sảng. Mạnh Thường Quân cho vay nợ, có phải vì mưu lợi cho bản thân mình hay không? Không phải, mà ông ấy muốn để mọi người mưu sinh, lập nghiệp. Thế tạo sao chúng tôi vẫn phải tính tiền lãi đây? Bởi vì tính lãi thì mới có tiền nuôi môn khách trong nhà, có môn khách rồi, đất nước chúng ta mới an toàn được. Vậy nên, Mạnh Thường Quân làm vậy, một là vì mọi người, hai là vì quốc gia, chứ không phải vì bản thân mình đâu”.
Phùng Hoan nói xong liền lấy ra đống giấy nợ của những hộ nghèo không thể hoàn trả được, ông cao giọng nói rằng: “Nay người có tiền đã lập văn tự hứa trả, còn người nghèo khổ không thể trả thì miễn cho. Mạnh Thường Quân làm ơn cho dân ấp Tiết như thế quả là hậu!”. Nói rồi, ông đốt sạch số giấy nợ đó ngay trước mặt mọi người. Dân chúng đều sụp xuống lạy tạ, tôn Mạnh Thường Quân như cha mẹ.
Phùng Hoan gần như trắng tay trở về bái kiến Mạnh Thường Quân. Mạnh Thường Quân hỏi: “Ông thu nợ đến đâu rồi?”. Phùng Hoan nói: “Đã thu xong rồi”.
Mạnh Thường Quân hỏi tiếp: “Vậy đã mua được những gì rồi?”. Phùng Hoan nói: “Tôi đã mua nhân nghĩa cho ngài”.
Mạnh Thường Quân ngạc nhiên dò hỏi, khi biết chuyện thì giận lắm: “Nguyên vốn trong nhà đang thiếu tiền, mấy nghìn thực khách ăn không đủ cung ứng, thế mà ngươi lại tự ý đem hết giấy tờ ghi nợ đốt bỏ đi. Vậy ý là làm sao?”.
Phùng Hoan bình thản nói: “Trước khi đi, chủ nhân có dặn trong nhà thiếu thứ gì thì mua về. Nay tôi thấy trong nhà này, tiền bạc, mỹ nữ đều có đủ cả, chủ nhân cái gì cũng không thiếu. Tôi đốt số giấy nợ của những người kia, mà họ dù làm cách gì cũng không trả nổi nữa. Đó là tôi đã dùng số tiền nợ kia để mua nhân nghĩa về cho chủ nhân vậy! Không phải ngài dặn trong nhà chúng ta thiếu thứ gì thì hãy mua thứ đó sao? Đây chính là thứ trong nhà chúng ta thiếu nhất và cần đến nhất”.
Mạnh Thường Quân nguyên là người rất phóng khoáng, trong lòng giận lắm, nhưng vẫn nói với Phùng Hoan rằng: “Thôi được rồi, ông về nghỉ ngơi đi”. Phùng Hoan nghe vậy liền trở về phòng mình. Mạnh Thường Quân bèn phải nghĩ cách khác để kiếm thêm tiền.
Bởi vì Mạnh Thường Quân danh tiếng lẫy lừng, uy vọng vang xa lục quốc. Tần Chiêu Tương vương nghe nói nước Tề trọng dụng Mạnh Thường Quân thì rất lo ngại, bèn ngầm sai người sang nước Tề phao tin rằng: Mạnh Thường Quân mua chuộc lòng người để nhằm đoạt ngôi vua.
Vua Tề khi ấy là Tề Mẫn vương, ông đã bị những lời ly gián ấy mê hoặc, thế là cũng bắt đầu nghi ngờ Mạnh Thường Quân. Vì thanh danh của Mạnh Thường Quân quá lớn, có phần lấn lướt cả quốc quân, Tề Mẫn vương sợ rằng địa vị của mình sẽ bị uy hiếp. Ít lâu sau, Tề Mẫn vương triệu Mạnh Thường Quân vào cung rồi nói: “Quả nhân không thể lấy thần của tiên quân làm thần của mình”, thế rồi quyết định thu hồi tướng ấn của Mạnh Thường Quân.
Sau khi Mạnh Thường Quân bị cách chức, ba nghìn môn khách trong nhà cũng lũ lượt bỏ đi, chỉ còn một mình Phùng Hoan ở lại. Mạnh Thường Quân bấy giờ rất cô đơn. Phùng Hoan bèn nói rằng: “Tôi sẽ đưa ngài trở về đất Tiết”. Đất Tiết chính là đất phong của Mạnh Thường Quân.
Thế là Phùng Hoan tự tay đánh xe, chở Mạnh Thường Quân về đất Tiết. Khi xe còn cách xa hàng trăm dặm, dân chúng nghe tin Mạnh Thường Quân trở về, già trẻ dắt díu nhau mang rượu thịt ra đón. Vẻ mặt ai nấy đều lộ rõ sự cảm kích đối với Mạnh Thường Quân. Trông thấy cảnh ấy, Mạnh Thường Quân vô cùng xúc động, ông nói với Phùng Hoan rằng: “Ấy chính là nhân nghĩa mà trước kia tiên sinh mua cho ta đó ư!”.
Phùng Hoan nói: “Chuyện đó không tính là gì cả. Tôi nghe nói: thỏ khôn phải đào ba hang. Đất Tiết mới chỉ là một hang mà thôi. Bây giờ tôi lại vì ngài đào thêm hai cái hang khác nữa”.
Thế là Phùng Hoan đánh xe đến nước Tần xa xôi. Khi yết kiến Tần Chiêu Tương vương, Phùng Hoan nói: “Tần và Tề, một ở tây, một ở đông, đều là nước lớn. Nước nào có được nhân tài thì nước ấy có thể xưng bá thiên hạ”.
Tần vương gặng hỏi: “Tiên sinh có kế gì giúp cho Tần mạnh lên được không?”.
Chỉ đợi có thế, Phùng Hoan ôn tồn giảng: “Đại vương đã biết chuyện nước Tề bỏ Mạnh Thường Quân chưa? Nước Tề sở dĩ được thiên hạ xem trọng là vì có Mạnh Thường Quân là người hiền tài, vậy mà Tề vương nghe lời gièm pha, thu lại tướng ấn, lấy công làm tội. Mạnh Thường Quân tất oán trách Tề vương lắm. Nay nhân lúc Mạnh Thường Quân đang oán Tề, mà Tần vương mời sang làm tướng, thì bao nhiêu việc kín của Tề, nước Tần sẽ biết hết, nhân đó mà lấy cả nước Tề cũng được, há phải là chỉ mạnh hơn Tề thôi đâu? Đại vương nên sai sứ thần đem lễ vật, ngầm sang đón Mạnh Thường Quân ở ấp Tiết, chớ nên bỏ lỡ cơ hội. Vạn nhất vua Tề biết, lại hối hận mà dùng Mạnh Thường Quân nữa, thì trong hai nước Tề và Tần, mạnh yếu thế nào chưa thể định được!”.
Lý lẽ của Phùng Hoan rất kín kẽ. Nếu dùng Mạnh Thường Quân, nước Tần vừa có được thêm nhân tài, vừa làm suy yếu nước Tề, lại vừa có được nhiều thông tin tình báo quan trọng. Nên nhớ rằng Mạnh Thường Quân đã từng là tướng quốc của nước Tề, trong ngoài các việc đều nắm rõ. Bởi thế, khi mới nghe Phùng Hoan nói, Tần Chiêu Tương vương đã cực kỳ cao hứng, ông lập tức phái sứ giả đánh xe tứ mã, chở đầy vàng bạc đến nghênh đón Mạnh Thường Quân. Phùng Hoan lại nói với Tần vương rằng: “Tôi xin đi trước để nghênh đón”. Thế là Phùng Hoan lại đánh xe quay lại Tề quốc, khi trước là làm sứ sang Tần, giờ lại làm sứ sang Tề, cứ đi lại như con thoi vậy. Ông không quản đường xá xa xôi mà vội vàng lên đường.
Vừa về đến nước Tề, Phùng Hoan không gặp Mạnh Thường Quân mà vội vào yết kiến Tề Mẫn vương ngay. Ông nói với Tề vương rằng: “Tần và Tề tranh nhau mạnh yếu, hơn thua như thế nào, quốc quân hẳn đã biết. Được người hiền tài thì mạnh, mất người hiền tài thì suy. Nay thần nghe người ta nói: vua Tần thấy Mạnh Thường Quân bị bãi chức thì lấy làm may lắm, Tần vương sai sứ sang đón Mạnh Thường Quân về làm tướng. Nếu Mạnh Thường Quân làm tướng quốc nước Tần thì sẽ bất lợi Tề mà làm lợi cho Tần, như vậy thì Tần trở nên mạnh, mà Lâm Tri, Tức Mặc thì nguy đến nơi rồi!”.
Tề vương khi ấy vẫn còn nghi hoặc, ông sai người đến biên cảnh do thám. Quân thám mã báo về thấy có nhiều xe ngựa hối hả đang vội đi đến ấp Tiết, quả nhiên là sứ nước Tần đến đón Mạnh Thường Quân. Thế là Tề vương liền đổi ý, ông vội vàng cho gọi Mạnh Thường Quân trở về, cho phép tiếp tục làm tướng quốc.
Việc này trong “Sử ký” và “Chiến Quốc sách” chép không giống nhau. “Chiến Quốc sách” nói rằng Phùng Hoan đến nước Ngụy, sau đó mới về nước Tề. Còn “Sử ký” lại chép rằng Phùng Hoan đầu tiên đến nước Tần, sau đó mới về lại nước Tề. Sau khi Mạnh Thường Quân trở lại làm tướng quốc nước Tề, Phùng Hoan nói với ông: “Ba hang đã đào đủ cả rồi, từ nay về sau ngài có thể kê cao gối mà ngủ”.
Mạnh Thường Quân thu nhận Phùng Hoan làm môn khách, khi Phùng Hoan vẫn còn chưa bộc lộ tài năng mà vẫn cung phụng hết thảy yêu cầu. Lúc Phùng Hoan đến đất Tiết thu nợ, đốt hết giấy nợ, nói là mua nhân nghĩa về, dù không thể lý giải được hành vi ấy nhưng Mạnh Thường Quân vẫn đối đãi rộng lượng, hào phóng, không trách mắng, cũng không xử phạt. Về sau bị thất sủng, Mạnh Thường Quân đã được Phùng Hoan báo đáp, cuối cùng trở lại được địa vị như xưa, có phần còn vinh hiển hơn. Phùng Hoan trung nghĩa, lúc nguy biến vẫn không bỏ chủ, hết lần này đến lần khác “đào ba hang” vững chãi cho Mạnh Thường Quân là: đất Tiết, nước Tần và nước Tề. Thế còn ba nghìn môn khách của Mạnh Thường Quân, lúc ấy đang làm gì?
Trong lúc Mạnh Thường Quân gặp nguy nan, ba nghìn môn khách lũ lượt ra đi. Đến khi ông nắm đại quyền trở lại thì họ lại lục tục quay về. Mạnh Thường Quân vô cùng thất vọng, nói với Phùng Hoan rằng: “Điền Văn ta xưa nay đối với tân khách không dám có điều gì thất lễ, vậy mà khi bị bãi chức, môn khách đều bỏ Văn này mà đi. Nay nhờ tiên sinh mà Văn này lại được phục chức, bọn môn khách còn mặt mũi nào mà kéo đến nữa?”.
Phùng Hoan điềm tĩnh nói: “Chuyện này có gì khó hiểu đâu. Vinh nhục thịnh suy là lẽ thường ở đời. Ngài không thấy cái chợ ở nơi đô hội lớn đó sao? Sớm ra thì ai nấy chen vai tranh cửa mà vào, đến chiều thì vắng ngắt như bãi tha ma. Đó không phải vì người ta thích buổi sáng hay ghét buổi tối, mà là buổi sáng có lợi còn buổi tối thì không còn. Ngài hà tất phải yêu cầu bọn họ quá cao? Ở đời, giàu sang lắm kẻ cầu thân, nghèo hèn chẳng ai buồn hỏi, đó là việc thường, ngài còn lạ gì!”.
Mạnh Thường Quân nghe vậy, bèn thu nhận lại những môn khách kia và tiếp tục đối tốt với họ như trước.
Chúng ta thấy rằng, Mạnh Thường Quân có hai ưu điểm. Thứ nhất là ông ta rất hào phóng. Phùng Hoán đã đốt sạch giấy nợ ở đất Tiết, nhưng Mạnh Thường Quân không trừng phạt, cũng không đuổi Phùng Hoán đi. Hai là Mạnh Thường Quân biết lắng nghe.
Chuyện kể rằng, một lần Mạnh Thường Quân đi sứ đến nước Sở, vua Sở vì mến tài ông nên đã hào phóng tặng ông một chiếc giường điêu khắc bằng ngà voi quý, giá trị ngàn lượng vàng. Mạnh Thường Quân vui vẻ nhận và sai thuộc hạ của mình vận chuyển chiếc giường quý về nước Tề trước. Nhưng người thuộc hạ này không muốn nhận nhiệm vụ này. Chiếc giường rất quý, hơn nữa lại dễ hỏng, dễ xây xát nếu đi đường xa. Chẳng may trên đường có chuyện làm hỏng chiếc giường quý này, thì dẫu có bán cả vợ con đi hắn cũng chẳng đền nổi.
Nhưng người này lại rất sợ Mạnh Thường Quân, không dám nói trước mặt ông, nên đã phải ngầm đến gặp một thủ hạ khác dưới trướng Mạnh Thường Quân là Công Tôn Tuất. Anh ta nài nỉ: “Ngài có thể giúp tôi khuyên chủ nhân, không để tôi phải đi làm chuyện này được không? Nếu ngài có thể thuyết phục được chủ nhân, tôi nguyện đem bảo kiếm tổ truyền tặng cho ngài”.
Dĩ nhiên là Công Tôn Tuất đồng ý, bèn đến gặp Mạnh Thường Quân mà nói rằng: “Ngài có biết vì sao mình nổi danh khắp các chư hầu chăng? Bởi vì ngài rất liêm khiết, trong sạch. Nay ngài mới đi sứ nước Sở mà đã vội nhận ngay món lễ vật quý giá, sau này đến nước khác, họ biết phải lấy gì tặng ngài đây? Ngài nhận món quà là chuyện nhỏ nhưng thanh danh lại bị huỷ mất. Người đời đều sẽ bảo rằng Mạnh Thường Quân tham vàng bỏ nghĩa. Các nước chư hầu khác không giàu mạnh như Sở, không biết lấy gì quý giá để tặng ngài, chẳng phải là ngài sẽ làm họ phải mất mặt đó sao?”.
Mạnh Thường Quân im lặng nghĩ ngợi một chút rồi nói: “Tiên sinh đã nói vậy, thôi thì ta hãy mang trả lại chiếc giường ngà voi này cho Sở vương đi”.
Công Tôn Tuất thuyết phục Mạnh Thường Quân thành công, đương nhiên trong lòng rất vui sướng, cao hứng để lộ ra ngoài. Công Tôn Tuất vừa lui được vài bước, Mạnh Thường Quân để ý thấy trong ánh mắt của người này có niềm vui sướng. Ông thấy nghi hoặc bèn gọi trở lại, hỏi rằng: “Vì sao ta trả lại giường quý mà tiên sinh lấy làm đắc ý đến thế?”.
Công Tôn Tuất thuật lại mọi chuyện với Mạnh Thường Quân và nói: “Nếu ngài không lấy cái giường ngà voi này thì tôi sẽ có được một thanh bảo kiếm”.
Mạnh Thường Quân nghe xong, ông cũng không giận, ông đã không trách Công Tôn Tuất mà còn lập tức sai người đi bố cáo với các thủ hạ của mình rằng: “Bất luận là ai, chỉ cần có thể giúp khuếch trương thanh danh hoặc chỉ ra khuyết điểm của Điền Văn ta, thì cho dù người đó có lén nhận quà tặng từ kẻ khác cũng không thành vấn đề. Xin mọi người chớ ngại ngần gì mà cứ đưa ra ý kiến”.
Điều đó cho thấy, Mạnh Thường Quân là người rất biết lắng nghe, ông rất biết tôn trọng người khác, cho dù người kia có địa vị thấp hơn mình.
Người hiện đại khi nói về thời xưa, họ thường vu cho người xưa cái tội là bóc lột phong kiến, quý tộc bóc lột người dân. Nhưng không phải ai cũng như vậy. Ngoài Mạnh Thường Quân ra thì trong thiên hạ vẫn còn rất nhiều người nhân đức.
Năm 286 TCN, nhân việc Tống Khang vương lấn đất của cả Nguỵ, Sở và Tề, vua Tề là Tề Mẫn vương kêu gọi ba nước liên minh cùng đánh Tống. Liên quân 3 nước đánh bại Tống Khang vương, chia đất Tống làm ba. Sau khi diệt Tống, Tề Mẫn vương trở nên rất kiêu ngạo. Mạnh Thường Quân nhiều lần can gián, vua Tề không những không nghe mà còn tước tướng ấn của ông một lần nữa. Mạnh Thường Quân cảm thấy không thể nào hoà hợp được với Tề vương nữa, thế là bèn bỏ sang Nguỵ. Chẳng bao lâu sau khi Mạnh Thường Quân rời đi, nước Tề phải đối mặt với hiểm cảnh diệt quốc.
Cảm ơn bạn đã theo dõi video này, hẹn gặp lại bạn trong những tập tiếp theo.