Microsoft: Thất bại liên tục… nhưng họ vẫn là công ty 3.000 tỷ đô, tại sao thế?

Microsoft – cái tên trị giá hơn 3.000 tỷ đô – lại là công ty… thất bại nhiều đến mức không tưởng.

Internet Explorer, Edge, Windows Phone, Bing, Xbox One, Skype, và cả những phiên bản Windows bị “ghét bỏ”. Mỗi cái tên là một chương dài thất bại, tiêu tốn hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD. Vậy điều gì đang thực sự diễn ra?

Microsoft “nghiện” thất bại

Hãy nhìn lại lịch sử một chút.

Năm 2003, Internet Explorer chiếm tới 95% thị phần trình duyệt. Vậy mà chỉ chưa đầy hai thập kỷ sau, nó đã biến mất hoàn toàn. Microsoft còn không cập nhật – trong khi Chrome có đến 70 bản cập nhật trong 10 năm, IE chỉ có 4. Nó trở nên chậm chạp, lỗi thời và… xấu xí.

Thế rồi Microsoft tung ra Edge – nhưng cũng chẳng mấy ai quan tâm. Họ cố gắng cạnh tranh bằng một công cụ mới, EdgeHTML, rồi nhanh chóng từ bỏ và dùng luôn mã nguồn Chromium như Google.

Trong lĩnh vực tìm kiếm, Bing ra đời để đối đầu với Google. Nhưng thay vì trở thành kẻ thách thức, Bing lại trở thành công cụ để… tìm Google. Microsoft đã đầu tư hơn 100 tỷ USD vào Bing, và vẫn lẹt đẹt ở mức 4% thị phần.

Rồi Xbox One, Lumia Windows Phone, Skype… Mỗi lần tung ra sản phẩm mới, Microsoft lại khiến cả thế giới công nghệ… ngán ngẩm. Một đống sai lầm kéo dài từ phần cứng đến phần mềm.

Vậy sao họ vẫn thành công?

Tại sao họ vẫn là công ty 3.000 tỷ đô?

Bí mật nằm ở văn hóa… chấp nhận thua cuộc

Thời kỳ Bill Gates và Steve Ballmer, Microsoft bị xem là công ty “độc đoán”, “phòng thủ”, “chống cạnh tranh” và “trì trệ”. Họ sử dụng hệ thống quản lý tàn nhẫn: chấm điểm nhân viên và sa thải những người bị xếp hạng thấp – dẫn đến tình trạng nhân viên… âm thầm phá hoại lẫn nhau.

Giai đoạn đó, Microsoft trở nên khép kín và bảo thủ. Họ xem phần mềm mã nguồn mở là “ung thư” và sẵn sàng kiện đối thủ.

Nhưng rồi mọi thứ thay đổi với Satya Nadella – CEO kế nhiệm từ năm 2014.

Ông không chỉ thay đổi sứ mệnh công ty, mà còn định hình lại văn hóa nội bộ: từ “biết tuốt” thành “luôn học hỏi”. Microsoft bắt đầu cởi mở hơn, chấp nhận sai lầm, và dùng chính sai lầm làm chất liệu để cải tổ.

Họ không ngần ngại thừa nhận thất bại. Ví dụ, Nadella từng công khai nói rằng việc để Windows Phone thất bại là một nỗi tiếc nuối lớn. Họ cũng từ bỏ EdgeHTML để chuyển sang Chromium – một sự “đầu hàng” trước Google nhưng lại mở ra kỷ nguyên mới.

Thậm chí, Microsoft còn… yêu Linux. Một trong những câu chuyện khó tin nhất là họ thừa nhận rằng phần lớn hệ thống đám mây Azure đang chạy Linux – chứ không phải Windows.

Thua… để thắng

Có thể nói, Microsoft là bậc thầy của nghệ thuật “pivot” – chuyển hướng sau thất bại.

• Skype thất bại? Họ xây dựng Microsoft Teams tốt hơn.

• Edge không hiệu quả? Họ chuyển sang Chromium.

• Xbox One thất bại? Họ tập trung vào dịch vụ Game Pass.

• Windows Phone lụi tàn? Họ từ bỏ mảng điện thoại và phát triển app cho iPhone, Android.

Quan trọng hơn: họ không chiến thắng nhờ từng sản phẩm lẻ, mà nhờ… quy mô khổng lồ.

Những sản phẩm tưởng như “lép vế” như Bing, Edge, hay Teams – khi được gộp chung trong hệ sinh thái khổng lồ của Microsoft, lại trở nên có giá trị. Họ bán gói phần mềm theo kiểu combo, doanh nghiệp mua Teams là đã có luôn Word, Excel, OneDrive, Power BI…

Họ biết rõ: không cần phải làm tốt nhất, chỉ cần làm đủ dùng và đi kèm với các sản phẩm “bắt buộc phải có” như Windows hay Office là được.

Lý do Microsoft có thể thất bại mà vẫn sống khỏe:

• Windows và Office: đem về nguồn doanh thu khổng lồ đều đặn.

• Azure: tuy sinh sau đẻ muộn so với AWS, nhưng đang ngày càng rút ngắn khoảng cách.

• Hệ sinh thái doanh nghiệp: nơi Microsoft cực kỳ mạnh, và cạnh tranh bằng chiều sâu, sự ổn định – không cần “hào nhoáng”.

Ngoài ra, trong thị trường B2B (doanh nghiệp với doanh nghiệp), việc công ty cởi mở, trung thực, và biết lắng nghe còn giá trị hơn cả việc luôn “đúng”. Microsoft biết điều đó – và họ biến sự “thất bại” thành lợi thế trong truyền thông, trong hợp đồng, và trong niềm tin với khách hàng.

Thua để thắng

Nếu có một bài học từ Microsoft, thì đó là: bạn không cần phải thắng mọi trận chiến – chỉ cần thắng đúng trận.

Thua cuộc không đáng sợ, đáng sợ là không học được gì từ nó. Microsoft đã từng là kẻ thống trị độc đoán, rồi trở thành một gã khổng lồ biết cúi đầu, biết học hỏi, và quan trọng hơn hết: biết tận dụng thất bại để đi xa hơn.

Và nếu thất bại liên tục mà vẫn là công ty 3.000 tỷ đô, có lẽ… đó không phải là thất bại nữa.

[fvplayer id=”9″]