Câu chuyện của một người đã phải khốn khổ vì AI

Tôi từng nghĩ rằng công nghệ sẽ là cánh tay nối dài của con người. Nhưng dạo gần đây, tôi bắt đầu chứng kiến ngày càng nhiều người sáng tạo – những nghệ sĩ, nhà văn, người làm video – chậm rãi rời bỏ sân khấu. Không phải vì họ cạn ý tưởng. Mà vì sân khấu đó giờ đây đã quá chật chội bởi những bản sao được tạo ra từ dòng lệnh và thuật toán.

Tôi vừa nghe một người bạn kể chuyện đời mình. Anh từng là một người làm video chuyên nghiệp, với chiếc máy quay đạt chuẩn Netflix, với 6 năm kinh nghiệm và lòng yêu nghề vô hạn. Nhưng cuối cùng, thứ anh nhận lại là những hợp đồng bị ép giá, là lời từ chối: “Tôi có thể làm cái này bằng CapCut rồi”.

Khi sự hoàn hảo không còn là điều đáng giá, khi sự tinh tế trong từng khung hình bị thay thế bởi tốc độ và nội dung “xem được là đủ”, thì lòng yêu nghề dần cạn kiệt.

Anh chuyển qua làm TikTok – không phải để nổi tiếng, mà chỉ để tìm lại cảm giác được sáng tạo. Và có lúc, anh đã thành công: hơn 400.000 người theo dõi, hàng triệu lượt xem. Nhưng rồi, CapCut và hàng loạt công cụ AI bắt đầu nở rộ. Mọi người đều có thể dựng video chỉ trong vài phút, không cần biết đến chỉnh màu, âm thanh hay bố cục. Đột nhiên, ai cũng có thể làm được mọi thứ, dù chỉ ở mức 80%, nhưng vậy là đủ để được lan truyền.

Khi tất cả mọi người đều trở thành “anh hùng sáng tạo”, thì không ai còn thực sự nổi bật nữa. Và từ đó, cuộc cạnh tranh trượt dốc thành một cuộc đua xem ai làm điều ngớ ngẩn hơn, ai đăng được nhiều video hơn, ai đánh cắp nội dung nhanh hơn. Anh không còn chỗ đứng – không phải vì thiếu khả năng, mà vì anh từ chối trở thành kẻ ăn cắp nội dung như họ.

Anh từng viết kịch bản cho một kênh YouTube, góp phần tạo nên một series nổi tiếng với hàng triệu lượt xem. Nhưng rồi, sau cái chết của ông nội, anh nghỉ vài hôm. Khi trở lại, anh bị sa thải – không lời báo trước. Thay vào đó, người chủ dùng chính kịch bản của anh để “dạy” AI tiếp tục viết những phần tiếp theo. Tất nhiên, AI không đòi lương, không có cảm xúc, không nghỉ việc.

Vậy là công sức, ý tưởng, linh hồn của anh – thứ mà lẽ ra có thể trở thành sự nghiệp – giờ bị biến thành chuỗi nội dung vô hồn sinh lời cho người khác.

Anh chuyển sang viết sách, thử sức với Amazon KDP. Nhưng rồi, anh phát hiện ra rằng những người bán sách thành công trên nền tảng này phần lớn… chẳng viết gì cả. Họ dùng AI. Họ chỉ tìm từ khóa, để phần còn lại cho máy làm. Anh thì không làm vậy. Anh muốn những trang sách của mình có linh hồn, có cảm xúc, có dấu vết của con người thật. Nhưng trong thế giới nơi tốc độ và số lượng là vua, anh biết mình không thể thắng.

“Tôi không muốn làm internet tệ hơn. Tôi yêu internet, khi nó còn là nơi người thật tạo ra nội dung thật. Nhưng giờ đây, nhìn về tương lai, tôi thấy nó sẽ ngập tràn rác rưởi do AI và bot tạo ra.”

Anh không than thở. Anh chỉ buồn. Bởi vì lần thứ ba trong đời, một kỹ năng mà anh dày công rèn luyện lại bị thay thế. Và lần này, anh bắt đầu tự hỏi: “Liệu có còn kỹ năng nào xứng đáng để học, nếu tất cả đều có thể bị thay thế?”

Tôi – người quan sát – chẳng có câu trả lời chắc chắn. Nhưng tôi biết một điều: nếu bạn từng cảm thấy bất lực trước làn sóng AI, nếu bạn từng thở dài khi thấy công sức mình bị đánh đồng với vài dòng mã, thì bạn không đơn độc.

Và có lẽ, điều duy nhất còn lại đáng để níu giữ… chính là sự thật: ta là con người.

[fvplayer id=”5″]