Bong bóng AI liệu sẽ “nổ” giống bong bóng Dot Com không?

Nếu bạn nhìn lại lịch sử, có những khoảnh khắc tưởng chừng rất bình thường… nhưng lại làm thay đổi cả thế giới. Trước khi bong bóng dotcom bùng nổ, không phải Internet được phát minh mới là bước ngoặt, mà chính là khi công cụ trình duyệt web đầu tiên ra đời, đặt Internet vào tay hàng triệu người.

Sau đó, hàng tỷ đô la được đổ vào hàng trăm công ty công nghệ, tạo ra nền tảng cho thế giới kỹ thuật số ngày nay. Nhưng thập niên 1990 ấy không kết thúc trong vinh quang – mà bằng một “tiếng nổ” lớn: bong bóng dotcom vỡ tung.

30 năm sau, một chu kỳ tương tự lại bắt đầu – lần này với cái tên ChatGPT.

Từ Mosaic đến ChatGPT: hai cột mốc châm ngòi cho làn sóng công nghệ

Khi trình duyệt Mosaic ra đời vào năm 1993, phải mất đến 6 năm để đạt 100 triệu người dùng. Nhưng ChatGPT chỉ cần… 2 tháng để đạt cột mốc tương tự, trở thành công nghệ có tốc độ phổ cập nhanh nhất lịch sử – vượt cả TikTok.

Điểm chung giữa Mosaic và ChatGPT? Chúng không phải phát minh cốt lõi, nhưng lại là công cụ đưa công nghệ đến tay số đông – và châm ngòi cho cơn sốt đầu tư.

AI có đang lặp lại bong bóng dotcom?

Nếu Internet cần CERN và World Wide Web để ra đời, thì AI cũng cần những nền tảng sâu xa như AlexNet (2012) – mô hình giúp máy tính “nhìn thấy” và chiến thắng cuộc thi nhận diện hình ảnh ImageNet một cách áp đảo. Đó là lúc thế giới nhận ra sức mạnh thật sự của deep learning.

Công nghệ đó giúp Nvidia – chỉ với 2 card đồ họa GTX 580 – làm điều mà các đội khác cần cả phòng server. Kết quả: cổ phiếu Nvidia tăng hơn 800 lần từ đó đến nay, trở thành trụ cột của làn sóng AI.

Rồi thì OpenAI ra đời. ChatGPT ra mắt. Và một lần nữa, thế giới đầu tư phát cuồng.

Dòng tiền đổ vào đâu?

Khác với năm 1999 – khi các công ty phải IPO để gọi vốn – làn sóng AI hôm nay được nuôi dưỡng bởi vốn tư nhân: hàng trăm tỷ USD từ các quỹ mạo hiểm, nhà đầu tư thiên thần. Có công ty nhận 1 tỷ đô chỉ với một trang landing page.

Thậm chí, chỉ cần đổi tên thành “XXX.AI” cũng đủ khiến định giá công ty tăng vọt – giống như thời “.com” trước kia.

Những gã khổng lồ và cơn sốt AI

Từ khi ChatGPT ra mắt, cổ phiếu của:

• Nvidia tăng hơn 835%

• Tesla tăng 85%

• Google (Alphabet) tăng 85%

• Microsoft tăng 65%

• Apple cũng tăng dù chưa có sản phẩm AI ấn tượng

Không khó hiểu khi người ta đặt câu hỏi: “Liệu đây có phải bong bóng AI?”

Câu chuyện Microsoft – OpenAI: bản sao của AOL – Time Warner?

AOL từng là “gương mặt đại diện” của cơn sốt Internet. Năm 2000, họ sáp nhập với Time Warner với tham vọng thống trị kỷ nguyên mới. Nhưng sau đó, đó lại trở thành một trong những thương vụ thất bại nhất lịch sử.

Còn hiện tại? Microsoft đầu tư hàng chục tỷ đô vào OpenAI. Họ không sở hữu toàn bộ, nhưng đã nắm 49% cổ phần. Mọi sản phẩm mới của Microsoft – từ Windows đến Office – đều gắn với AI. Một canh bạc cực lớn. Liệu nó sẽ thành công? Hay lặp lại sai lầm như AOL?

Kết luận: Vấn đề không nằm ở công nghệ, mà ở lòng tham

Công nghệ AI rõ ràng có tiềm năng. Nhưng cũng như Internet năm 2000, sự vội vã kiếm tiền, đầu tư mù quáng, và những kỳ vọng phi thực tế mới là thứ dễ khiến thị trường “bong bóng”.

Lịch sử không lặp lại, nhưng nó… có vần. Có thể bong bóng AI không nổ theo cách bong bóng dotcom đã nổ. Nhưng chắc chắn, chỉ những công ty thật sự có giá trị, có sản phẩm thực tế, mô hình kinh doanh vững chắc mới tồn tại sau cơn sốt này.

[fvplayer id=”3″]